Khoáng sản trọng yếu đối với an ninh quốc gia của Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ

Chính phủ các nước thường lập danh sách các khoáng sản trọng yếu (critical – tối quan trọng/tối thiết/chiến lược) theo yêu cầu công nghiệp và đánh giá chiến lược về rủi ro cung cấp một cách khác nhau.

Trong thập kỷ qua, các khoáng sản như niken, đồng và lithium đã nằm trong danh sách chung này và được coi là cần thiết cho các công nghệ sạch như pin xe điện, năng lượng mặt trời và gió. Cho đến nay đã có thêm nhiều khoáng sản được xem là trọng yếu với từng thị trường khác nhau.

Hình 1. Các loại khoáng sản trọng yếu đối với an ninh theo quan điểm của Trung Quốc, EU và Mỹ

Đồ họa này sử dụng dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA) và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ để xác định những khoáng sản nào trọng yếu cần thiết cho Trung Quốc, Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu (EU), theo đó cho thấy có những tên khoáng sản chung và riêng đối với các đối tác.

Khoáng sản trọng yếu là gì?

Không có định nghĩa chung về khoáng sản trọng yếu, bởi các quốc gia và khu vực khác nhau đưa ra danh sách phản ánh các yêu cầu công nghệ hiện tại cũng như động lực cung và cầu khác nhau.

Những danh sách này cũng liên tục thay đổi. Ví dụ, khoáng sản trọng yếu đầu tiên của EU năm 2011 chỉ có 14 nguyên liệu thô, nhưng phiên bản 2023 xác định 34 nguyên liệu thô.

Tuy nhiên, có một điều mà các quốc gia đều nhận thức chung là lo ngại về việc thiếu khoáng sản có thể làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng. Các quốc gia ngày càng coi trọng danh sách khoáng sản chiến lược và lần lượt công bố chiến lược khoáng sản của mình (Hình 2).

HÌnh 2. Bản đồ các nước đã công bố chiến lược khoáng sản theo thời gian 2010 – 2023

Với hầu hết các quốc gia cam kết giảm phát thải khí nhà kính, tổng nhu cầu khoáng sản từ công nghệ năng lượng sạch dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi vào năm 2040.

Hoa Kỳ và EU tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu các khoáng sản trọng yếu

Trong mười nguyên liệu trọng yếu chung của cả Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc đều bao gồm Aluminum/bauxite, antimony, coban, đồng, florit, than chì, lithium, nickel, đất hiếm và vonfram; trong khi chỉ Hoa Kỳ và EU (mà không có Trung Quốc) coi trọng các khoáng sản sau: Arsenic, Barite, Beryllium, Bismuth, Germanium, Hafnium, Magnesium, Niobium, Platinum. Chi tiết xem trên Hình 1.

Mặc dù có hầu hết các nguyên liệu tương tự được tìm thấy trong danh sách của Hoa Kỳ hoặc Trung Quốc, nhưng riêng danh sách của Châu Âu lại bao gồm đá phốt phát, bởi khu vực này có nguồn tài nguyên phốt phát hạn chế (chỉ được sản xuất ở Phần Lan) và phần lớn phụ thuộc vào việc nhập khẩu nguyên liệu cần thiết cho sản xuất phân bón.

Than cốc cũng chỉ nằm trong danh sách của EU. Nguyên liệu này được sử dụng trong sản xuất gang và thép, mà ngành sản xuất này hiện bị chi phối bởi Trung Quốc (58%), tiếp theo là Úc (17%), Nga (7%) và Mỹ (7%).

Mỹ cũng đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Ngày nay, đất nước này phụ thuộc 100% vào nhập khẩu mangan và than chì và 76% vào coban. Sau nhiều thập kỷ tìm nguồn cung ứng nguyên liệu từ các nước khác, việc sản xuất nguyên liệu thô tại Hoa Kỳ đã trở nên cực kỳ hạn chế. Ví dụ, chỉ có một mỏ niken đang hoạt động trong nước là mỏ Eagle ở ​​Michigan. Tương tự như vậy, quốc gia này chỉ có một nguồn lithium ở Nevada là mỏ Silver Peak.

Sự thống trị của Trung Quốc

Mặc dù là nước gây ô nhiễm carbon lớn nhất thế giới, Trung Quốc lại là nhà sản xuất lớn nhất hầu hết các loại khoáng sản quan trọng của thế giới cho cuộc cách mạng xanh.

Trung Quốc sản xuất 60% tổng số nguyên tố đất hiếm dùng làm linh kiện trong các thiết bị công nghệ cao, bao gồm cả điện thoại thông minh và máy tính. Nước này cũng chiếm 13% thị phần sản xuất lithium, tinh chế khoảng 35% lượng niken, 58% lượng lithium và 70% lượng coban trên thế giới.

Trong số nguyên liệu chỉ duy nhất Trung Quốc coi trọng có vàng. Mặc dù vàng được sử dụng ở quy mô nhỏ hơn trong công nghệ, Trung Quốc vẫn tìm kiếm vàng vì các yếu tố kinh tế và địa chính trị, chủ yếu là để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối vốn phụ thuộc nhiều vào đồng đô la Mỹ. Các nhà phân tích ước tính Trung Quốc đã mua kỷ lục 400 tấn vàng trong những năm gần đây.

Trung Quốc cũng coi uranium là khoáng sản tối trọng. Chính phủ Trung Quốc tuyên bố họ có ý định tự chủ về công suất nhà máy điện hạt nhân và sản xuất nhiên liệu cho các nhà máy đó. Theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, Trung Quốc đặt mục tiêu sản xuất 1/3 lượng uranium trong nước.

Nguồn:https://www.visualcapitalist.com